Tháng 10/2026, doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần chủ động cập nhật quy định về thủ tục hải quan, chứng từ điện tử, cơ chế một cửa và quản lý hàng hóa tại cửa khẩu. Những thay đổi này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quy trình khai báo, chuẩn bị hồ sơ và kế hoạch thông quan của doanh nghiệp.
Dưới đây là 7 nhóm nội dung đáng chú ý doanh nghiệp cần rà soát:
1. Thủ tục qua Cơ chế một cửa quốc gia
Từ ngày 15/10/2026, Nghị định 336/2026/NĐ-CP quy định việc thực hiện thủ tục hành chính đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, quá cảnh và phương tiện vận tải theo Cơ chế một cửa quốc gia, Cơ chế một cửa ASEAN.
2. Khai báo thông tin phương tiện vận tải
Doanh nghiệp vận tải và đơn vị khai thuê cần rà soát thông tin khai báo, mẫu chứng từ và quy trình xử lý khi hệ thống điện tử gặp sự cố theo quy định áp dụng.
3. Quản lý hải quan tại cửa khẩu thông minh
Thông tư 128/2026/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 15/10/2026, quy định về kiểm tra, giám sát và quản lý hải quan đối với hàng hóa, phương tiện vận tải tại khu vực cửa khẩu thông minh. Doanh nghiệp cần lưu ý quy trình đưa hàng vào, lưu giữ và hoàn thành thủ tục theo quy định.
4. Chuẩn hóa chứng từ điện tử xuất nhập khẩu
Theo Quyết định 1434/QĐ-CHQ, có hiệu lực từ ngày 15/10/2026, dữ liệu trao đổi giữa hệ thống hải quan và hệ thống của doanh nghiệp khi khai báo chứng từ điện tử liên quan đến hàng hóa xuất nhập khẩu phải tuân thủ chuẩn JSON DataFormat.
5. Điều kiện kinh doanh xuất nhập khẩu gạo
Doanh nghiệp kinh doanh mặt hàng gạo cần cập nhật quy định mới tại Nghị định 365/2026/NĐ-CP và Thông tư 65/2026/TT-BCT, có hiệu lực từ ngày 01/10/2026, đồng thời rà soát điều kiện kinh doanh và nghĩa vụ liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu gạo.
6. Quyền xuất nhập khẩu và phân phối của doanh nghiệp FDI
Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cần rà soát phạm vi quyền xuất khẩu, nhập khẩu, phân phối và hoạt động mua bán hàng hóa theo giấy phép cùng quy định pháp luật áp dụng. Không nên mặc định quyền nhập khẩu đồng nghĩa với quyền phân phối mọi loại hàng hóa tại Việt Nam.
7. Thủ tục tại cửa khẩu cảng
Doanh nghiệp vận tải biển, đại lý hàng hải và đơn vị liên quan cần theo dõi các quy định áp dụng đối với người, tàu thuyền xuất nhập cảnh, chuyển cảng, giấy phép đi bờ của thuyền viên và thủ tục xuống tàu để cập nhật quy trình thực hiện phù hợp.
DOANH NGHIỆP CẦN LÀM GÌ NGAY?
✔️ Rà soát quy trình khai báo và bộ chứng từ xuất nhập khẩu.
✔️ Kiểm tra khả năng kết nối của phần mềm khai hải quan.
✔️ Cập nhật quy định theo đúng mặt hàng, loại hình và tuyến vận chuyển.
✔️ Phối hợp với đơn vị logistics để chuẩn bị hồ sơ, hạn chế sai sót và chậm tiến độ thông quan.
Với hoạt động xuất nhập khẩu, cập nhật quy định kịp thời không chỉ giúp doanh nghiệp chủ động xử lý thủ tục mà còn góp phần kiểm soát chi phí và duy trì chuỗi cung ứng ổn định.


